Kriminalne mreže sa Zapadnog Balkana i dalje imaju jednu od ključnih uloga u organizovanom kriminalu koji ugrožava Evropsku uniju, upozorava Europol u najnovijoj procjeni najopasnijih kriminalnih mreža (MTCN).

Iako je broj identifikovanih mreža smanjen sa 821 na 731 zahvaljujući međunarodnim policijskim akcijama, Europol naglašava da organizovani kriminal nije oslabljen, već je postao još prilagodljiviji, povezaniji i tehnološki sofisticiraniji.Najnovija analiza Europola pokazuje da 731 najopasnija kriminalna mreža okuplja više od 400.000 članova, 118 različitih nacionalnosti i djeluje u gotovo svim oblastima organizovanog kriminala – od trgovine drogom, krijumčarenja migranata i trgovine ljudima, do sajber kriminala, finansijskih prevara i pranja novca.

U izvještaju se navodi da su kriminalne organizacije sa Zapadnog Balkana među najvažnijim partnerima latinoameričkih kartela u međunarodnoj trgovini kokainom.Prema navodima Europola, zapadnobalkanske kriminalne mreže posljednjih godina ojačale su svoje prisustvo u Latinskoj Americi kako bi direktno pregovarale s proizvođačima kokaina i kontrolisale krijumčarske rute prema Evropi.„Neke mreže sa sjedištem u Evropskoj uniji ili njenom susjedstvu uspostavile su prisustvo u Latinskoj Americi kako bi direktno nabavljale kokain od lokalnih partnera. To se posebno odnosi na italijanske i zapadnobalkanske mreže, koje su proširile svoje učešće u trgovini kokainom i uspostavile dugoročne poslovne odnose sa latinoameričkim kartelima“, navodi Europol.Kao primjer navodi se slučaj kriminalne mreže čiji su koordinatori bili porijeklom sa Zapadnog Balkana, a koja je organizovala krijumčarenje velikih količina kokaina iz Kolumbije, Brazila i Ekvadora preko zapadne Afrike i Kanarskih ostrva do Belgije, Hrvatske, Njemačke, Italije i Španije.

U izvještaju se navodi da kriminalne organizacije više ne funkcionišu kao zatvoreni klanovi, već kao dio širokog međunarodnog kriminalnog sistema.„Kriminalne mreže ne djeluju kao izolovani subjekti. One funkcionišu kao dio fluidnog i međusobno povezanog kriminalnog ekosistema. Kada nadležni razbiju jednu mrežu, druge se veoma brzo reorganizuju, popunjavaju nastalu prazninu i nastavljaju kriminalne aktivnosti“, upozorava Europol.Dodaje se da smanjenje broja identifikovanih najopasnijih mreža ne znači da je organizovani kriminal u opadanju.Naprotiv, čak 76 odsto kriminalnih mreža koje su 2024. godine bile označene kao najopasnije danas više nisu u toj grupi, ali ih je zamijenilo više od 500 novih ili novoidentifikovanih organizacija koje su preuzele njihov prostor.Europol upozorava da organizovani kriminal sve više koristi slabosti savremenog društva. U izvještaju se naglašava da 85 odsto najopasnijih mreža koristi legalne kompanije za prikrivanje kriminalnih aktivnosti i pranje novca, dok gotovo 80 odsto tih organizacija djeluje najmanje tri godine, a trećina više od jedne decenije.

Objava Europol razotkrio ključnu ulogu kriminalnih mreža sa Zapadnog Balkana pojavila se prvi puta na PressMedia.